Pl En

Marek Edelman – bojownik, rewolucjonista, człowiek

Witold Bereś

H 04 Edelman book IS

Witold Bereś, Krzysztof Burnetko: Marek Edelman – bojownik, rewolucjonista, człowiek, tł. Michael Handelzalts, Alijat Hagag/Jediot Sfarim, Tel Aviv 2012

W styczniu 2012 roku ukazało się w Izraelu tłumaczenie hebrajskie biografii Edelmana pod tytułem Marek Edelman – Lochem. Mahpechan. Adam („Wojownik.  Rewolucjonista. Człowiek”). To spore wydarzenie. Po pierwsze dlatego, że w ten sposób Edelman został wreszcie dopuszczony w Izraelu do oficjalnego obiegu i dysputy, a po drugie dlatego, że w ogóle polska współczesna książka nie jest szczególnie popularnym dobrem w dzisiejszym Izraelu.

Nachum Mochiach pisał: „To próba przedstawienia postaci człowieka, który był jednym z przywódców  powstania w getcie warszawskim i po wojnie pozostał w Polsce, a nie wyemigrował do Izraela. Publikacja  ukazała się w przededniu Międzynarodowego Dnia Holokaustu”.

Natomiast Ronen Dorfen, jeden z ocalałych bojowników powstania napisał w gazecie Israel HaJom – HaSzawua w Jerozolimie, gdzie dotychczas Edelman był postacią nieomal non-grata:

„Nazwisko Marka Edelmana, jednego z przywódców powstania w getcie warszawskim, pozostaje nadal anonimowe w Izraelu. Jest kimś, kto pozostał w Polsce po Zagładzie, był Bundystą, który przeciwstawiał się syjonizmowi, ale stał się bohaterem „Solidarności” w Polsce. Ale Moszego Arensa, byłego ministra spraw zagranicznych i bezpieczeństwa, a obecnie badacza historii powstania w getcie warszawskim, ta sprawa wcale nie dziwi. Sam kilkukrotnie ubiegał się o przyznanie Edelmanowi honorowego tytułu naukowego któregoś z uniwersytetów w Izraelu, ale za każdym razem spotkał się ze sprzeciwem. „To oczywiście nie rektorzy się przeciwstawiają (…) Edelman był w Izraelu kilkukrotnie, miał tu przyjaciół. Nie uważał, że Państwo Izrael nie powinno istnieć w ogóle, ale sądził, że należy dążyć do pokoju z Palestyńczykami”.