Pl En

Przeciwko próbom szykanowaniu Jana Grossa

Witold Bereś

Grupa osób zaangażowanych w dialog polsko -żydowski, działaczy opozycji z czasów PRL i przedstawiciele środowisk naukowych w liście otwartym do Prezydenta RP Andrzeja Dudy zaapelowali o wycofanie się z postępowania w sprawie odebrania prof. Janowi Tomaszowi Grossowi Krzyża Kawalerskiego Orderu Zasługi Rzeczypospolitej.

Napisali m.in.: „Uważamy za dalece niestosowne traktowanie tego rodzaju szykaną człowieka i Polaka, którego – łamiąc prawo – pozbawiono w roku 1969 obywatelstwa, następnie w wolnej Polsce uhonorowano odznaczeniem przeznaczonym dla ludzi, którzy swoją działalnością wnieśli wybitny wkład we współpracę łączącą Rzeczpospolitą Polską z innymi państwami i narodami. Naprawiając krzywdę z roku 1969, potwierdzono w 2009 r. obywatelstwo Jana Tomasza Grossa, nie po to, by teraz karać go i upokarzać bez jasno sformułowanego powodu”.

Przypomnieli też, że nadane prof. Grossowi odznaczenie było formą uznania i podziękowania za jego wieloletnią działalność opozycyjną: począwszy od wydarzeń Marca 1968 (spędził wtedy 5 miesięcy w areszcie), poprzez zbieranie funduszy w roku 1976 na akcję pomocy represjonowanym robotnikom, a potem współpracę z prasą emigracyjną i wydawnictwami niezależnymi w kraju.

Podkreślili również, że „uruchomienie precedensu odbierania przyznanych uprzednio odznaczeń, z czym wiąże się arbitralna ocena często całego czyjegoś życia, osłabia autorytet państwa i rangę przyznawanych odznaczeń”. Prowadzi też „do zastąpienia dyskusji nad naukowymi hipotezami ideologicznym osądem osoby”.

List podpisali m.in. Bogdan Białek (współprzewodniczący Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów), prof. Barbara Engelking-Boni (przewodnicząca Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej), prof. Jerzy Jedlicki (honorowy przewodniczący Rady Stowarzyszenia Przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii „Otwarta Rzeczpospolita”, Joanna Sobolewska-Pyz (przewodnicząca Stowarzyszenia „Dzieci Holokaustu” w Polsce), Elżbieta Magenheim (przewodnicząca Stowarzyszenia Drugie Pokolenie-Potomkowie Ocalałych z Holokaustu), Tomasz Kuncewicz (dyrektor Centrum Żydowskiego w Oświęcimiu), prof. Dariusz Stola (dyrektor Muzeum Historii Żydów Polskich „Polin”), Sergiusz Kowalski (przewodniczący Żydowskiego Stowarzyszenia B’nai B’rith w Rzeczypospolitej Polskiej), prof. Jan Woleński (przewodniczący Komitetu Etyki w Nauce Polksiej Akademii Nauk), dr Agnieszka Haska (Centrum Badań nad Zagładą Żydów), Konstanty Gebert (dziennikarz, działacz opozycji w czasach PRL), Seweryn Blumsztajn (dziennikarz, działacz opozycji w czasach PRL).

Jan-Gross

Fot. Grzegorz Kozakiewicz